Polacy walczą o niepodległość u boku Napoleona

legionyUtrata przez Polskę niepodległości w 1795 r. jednych strąciła w nicość, innych natchnęła do walki. W ciągu XIX w., kolejne pokolenia Polaków próbowały wybić się na niezawisłość. I chociaż do wolności często prowadziły różne drogi, ostatecznie Polska odrodziła się jako państwo. Zadaniem edukacji historycznej jest ukazanie wysiłku kolejnych pokoleń Polaków walczących z rusyfikacją i germanizacją oraz budowanie poczucia dumy z ostatecznego zwycięstwa. Powstanie Kościuszkowskie, działalność Agencji Barssa oraz utworzenie Legionów Polskich u boku Napoleona pokazują determinację polskich środowisk patriotycznych w dążeniach niepodległościowych.

Temat: Polacy walczą o niepodległość u boku Napoleona

Klasa:

  • VI SP

Czas trwania:

  • 1 godzina lekcyjna

Cele główne lekcji:

  • Poznanie wpływu rewolucyjnej Francji na losy Europy i ziem polskich.
  • Przedstawienie idei legionowej jako formy walki o niepodległość.

Cele operacyjne

Uczeń pamięta:

  • daty i wydarzenia: 1789 – wybuch rewolucji francuskiej, 1797 – powstanie legionów polskich we Włoszech
  • postacie: Ludwik XVI – król Francji, Napoleon Bonaparte – generał czasów rewolucji francuskiej, cesarz Francuzów, gen. Jan Henryk Dąbrowski – dowódca legionów, Józef Wybicki – autor tekstu Pieśni Legionów Polskich
  • pojęcia: rewolucja, monarchia, republika, terror, legion wojska
  • główne przyczyny i skutki rewolucji francuskiej
  • okoliczności powstania legionów polskich we Włoszech

Uczeń rozumie:

  • podstawowe pojęcia używane podczas zajęć
  • podstawowe przyczyny wybuchu rewolucji
  • jak zmieniła się Francja w wyniku rewolucji
  • jak doszło do powstania legionów polskich we Włoszech

Uczeń potrafi:

  • wymienić przynajmniej dwie przyczyny wybuchu rewolucji francuskiej
  • wyjaśnić skutki rewolucji
  • wyjaśnić czym różni się monarchia od republiki
  • wskazać Francję na mapie Europy
  • wskazać Lombardię (północna Italia) na mapie Europy
  • opowiedzieć jak doszło do powstania legionów polskich we Włoszech
  • wytłumaczyć na co liczyli Polacy tworząc legiony
  • ocenić postawę Francji i Napoleona wobec sprawy polskiej pod koniec XVIII w.
  • określić rodzaje źródeł historycznych użytych na lekcji
  • wykorzystywać informacje pochodzące z różnych źródeł

Metody:

  • praca z tekstem z podręcznika, praca z mapą ścienną, elementy dyskusji, pogadanka

Formy:

  • praca indywidualna

Pomoce dydaktyczne:

  • Podręcznik do historii: G. Wojciechowski, Wczoraj i dziś. Podręcznik do historii i społeczeństwa dla klasy szóstej szkoły podstawowej, wyd. Nowa Era, Warszawa 2014; Mapa ścienna: Europa w latach 1792-1815.

Wprowadzenie

  • Przedstaw uczniom w sposób przystępny główne cele lekcji. Posiłkując się infografiką z podręcznika przypomnij uczniom, jakie wydarzenia doprowadziły do utraty przez Rzeczpospolitą niepodległości (s. 4-5).

Rozwinięcie:

  • Poproś uczniów by na podstawie tekstu z podręcznika (s. 10) przedstawili główne przyczyny i skutki rewolucji francuskiej. Niech uczniowie zaproponują zapis notatki w formie tabeli:
Data wybuchu rewolucji francuskiej
  • 1789
Główne przyczyny wybuchu rewolucji
  • krytyka absolutyzmu monarszego
  • mieszczanie i chłopi domagali się udziału w sprawowaniu władzy
Główne skutki rewolucji
  • obalenie monarchii francuskiej
  • Francja stała się republiką
  • wybuch wojny europejskiej

P1050839Przybliż uczniom postać najmłodszego generała rewolucji francuskiej – Napoleona Bonaparte. Krótko scharakteryzuj sytuację ziem polskich oraz dążność Polaków do wyzwolenia ojczyzny. Wspólnie z uczniami, posiłkując się tekstem z podręcznika (s. 11) wskaż na wspólnotę interesów rewolucyjnej Francji oraz Polski w walce z Austriakami w północnej Italii.

Ćwiczenie. (praca indywidualna):

  • Postaw przed uczniami zadania:
  • Kiedy i gdzie powstały legiony polskie?
  • Na co liczyli Polacy tworząc legiony?
  • Jak oceniasz postawę Francji i Napoleona wobec dążeń Polaków?
  • prezentacja wyników pracy;
  • podsumowanie, dyskusja: dlaczego nie spełniły się nadzieje Polaków pokładane w Napoleonie?

legion.JPG

Zakończenie:

  • Niech uczniowie wykorzystując infografikę z podręcznika (s. 12-13), odpowiedzą do jakich wydarzeń nawiązuje Pieśń Legionów Polskich.

Polecenia do lekcji:

  • Co wydarzyło się w roku 1789?
  • Kiedy powstały legiony polskie we Włoszech?
  • Jaką rolę w czasie rewolucji francuskiej odegrał Napoleon Bonaparte?
  • Kto został dowódcą legionów polskich we Włoszech?
  • Jakie były podstawowe przyczyny i skutki rewolucji francuskiej?
  • Na czym polega podstawowa różnica pomiędzy monarchią i republiką?
  • Na co liczyli Polacy tworząc legiony walczące u boku Napoleona?
  • Czy idea legionowa przyniosła korzyści dla Polski i Polaków?

PIEŚŃ LEGIONÓW POLSKICH WE WŁOSZECH

Jeszcze Polska nie umarła,
kiedy my żyjemy.
Co nam obca moc wydarła,
szablą odbijemy.

Marsz, marsz, Dąbrowski,
do Polski z ziemi włoski
za Twoim przewodem
złączem się z narodem.

Jak Czarnecki do Poznania
wracał się przez morze
dla ojczyzny ratowania
po szwedzkim rozbiorze.

Marsz, marsz, Dąbrowski,
do Polski z ziemi włoski
za Twoim przewodem
złączem się z narodem.

Przejdziem Wisłę, przejdziem Wartę,
będziem Polakami,
dał nam przykład Bona Parte,
jak zwyciężać mamy.

Marsz, marsz, Dąbrowski,
do Polski z ziemi włoski
za Twoim przewodem
złączem się z narodem.

Niemiec, Moskal nie osiędzie,
gdy jąwszy pałasza,
hasłem wszystkich zgoda będzie
i ojczyzna nasza.

Marsz, marsz, Dąbrowski,
do Polski z ziemi włoski
za Twoim przewodem
złączem się z narodem.

Już tam ojciec do swej Basi
mówi zapłakany:
„słuchaj jeno, pono nasi
biją w tarabany”.

Marsz, marsz, Dąbrowski,
do Polski z ziemi włoski
za Twoim przewodem
złączem się z narodem.

Na to wszystkie jedne głosy:
„Dosyć tej niewoli
mamy racławickie kosy,
Kościuszkę, Bóg pozwoli”.

Marek Misztal

Print Friendly

Dodaj komentarz